يحيى دولت آبادى
35
حيات يحيى ( فارسى )
خدا بىخبر كار آسانى نيست مركز فكرى و پولى محكم لازم دارد اگر اين مركز تشكيل شد البته اول وظيفهء او تأسيس صندوق ماليه ملى است كه مباشرينش از اشخاص مطمئن مثلا از فارسيان تحصيلكرده هندوستان باشند كه نساخته خراب نشده چراگاه طمعكاران نگردد . اگر اين صندوق آنطور كه بايد و شايد تأسيس شود و همه بدانند عايداتش بمصارف نوعى ميرسد در خارج و داخل جلب قلب و پول ايرانيان متمول وطنخواه را بسوى خود نموده نقايص امور مالى بداشتن آن رفتهرفته بر طرف مىشود و تمام اينها فرع داشتن مركز است در تفليس با ايرانيان آنجا صحبت داشتم در استانبول مكرر در اين باب گفتگو كردهام ولى تا اشخاص مهم از مهاجرين در يك محل جمع نشوند اين كار صورت نخواهد گرفت البته اشخاصى كه در اين حادثه هجرت كردهاند يا قبلا بتقصير ملتخواهى تبعيد شدهاند اولويت دارند باينكه با رأى آنها تشكيل اين مركز در خارج بشود كسى هم حق اعتراض نخواهد داشت اگر خدا خواست و مركز تشكيل شد برؤساء عشاير و نظام داخلى مملكت تأمينات داده مىشود و روى دل اشخاصى كه در داخله ملجأ و پناهى ندارند به اين مركز خواهد شد با مخبر السلطنه و تقىزاده و ديگر مهاجرين صحبت داشته جواب كافى براى من بنويسيد . و هم شرح مفصل بانجمن سعادت مينويسم احوال بىپولى مملكت و بسته بودن تمام طرق تحصيل پول را از استقراض از خارجه و غيره شرح داده حاجتمندى ملت را در اصلاح امور ملى به پول كافى توضيح داده از آنها ميخواهم هيئت مطمئنى را نزد من بفرستند تا آنچه را در اصلاح ماليه در نظر دارم با آنها صحبت بدارم يك هيئت از طرف انجمن سعادت آمده آنچه بخاطر دارم به آنها ميگويم ولى افسوس كه بىنتيجه ميماند . در اين ايام خبر ميرسد كه قشون روس بسرحد آذربايجان آمده وارد خاك ايران خواهد شد بديهى است اين خبر ايرانيان مقيم مهاجر را متوحش ميسازد مجمع مهاجرين هم كه بيش از ده نفر اعضاء ندارد براى جلوگيرى از اين اقدام روسها در اينجا چه مىتوانند بكنند مسلم است روس بىرضاى دولت انگليس چنين اقدامى نميكند و